‘Ông đồ Hoàng Sa’ duy nhất ở huyện đảo Lý Sơn

0
102

Trước khi trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 85, nghệ nhân Võ Hiển Đạt (huyện đảo Lý Sơn) vẫn đau đáu sưu tầm tư liệu, góp phần bảo tồn quần thể di tích Hải đội Hoàng Sa cho đời sau.
wnDtZqu92KhbqhJkmCWR2nLzQ4LRvdKup4bY 0 0MsMmye4tsqVet2F6laANx7BWg6PE8BbuLkHh1FE0UebJiZoTU9G4h P GJ4BT8AW8DlkGNIAkfgo 3yYSu05M27rCVhRW7G3TBvfpFnP2dlpBWFKE NReaspho2YKsSl4VpRoJg7xvySrDeyyG14QiOvnx6e62BxeIcar9yk9Kij9Yj3nDC6T6yl87wKocWMv5BhyUs8j95h scMic41JF8fJr5 miLQOuWOB3yNzWr Dy4QqwcxcNYnYm1yfhyfNEIP suETmDkjyj0QZhOZHxoY4a PCt0v7DjYYhN kktagOo3nKtEA49B0ktjlEZdKwCj31THNAbzZuWobFSsw3nGzdr1 prM05aZhjPiYNPHZ0QENEevf5gySnxlpWGAAwEPS0RyUnTfvANt4mfZCsLNezFyWEZntE 8SnSUlIasvzRMc 7SD9CrgsVKed8I4tGmy qNGfvNICgD1XWY6g0U00T7gF5tbhN 7MCcovvBaZCt8t5mqQxxv wS0xyizsjXkJIFnZ2pudRvF9F3UHBA5qNTc4ZhA0o7VJHOkMfO Wer5zmuHh9rGNNp77ghnGECSBM39sy5A=w435 h579 no

Các bậc cao niên ở huyện đảo Lý Sơn từng ví ông Võ Hiển Đạt là “bảo tàng sống” trên quê hương Hải đội Hoàng Sa. Ngoài vốn chữ Hán uyên thâm, ông còn phát hiện nhiều chứng cứ về chủ quyền Hoàng Sa của Việt Nam.

3wjZFG634ftoi3sogwIrkozkIzH46k2TPjpTiUy82ipT7OLTrTBHzWlD 6CSwWnHiF6HbSwfkuJ Sl5mxSSAtGdCUJgUX8aMSIHQK1Ylz3 BjYE2qf0rKlSZ8ZVtiIwB pj8jIWBmqv1E3IbVQ13ViAkEEz93QZvyrFXCqGIgl AzIyF59cgjQaKm2ex2hENz1k8UB9eKONALZNWaQBdjyM9BdT7I0ZUouGP8oFAYpEt4Bg12l3lHXGI8NB3K7RWSIHOMuhe4 LlU Nx3VCQslhBjuixTfXs UZgISDyFYGeEoscG9 x9bGyuyjASnB3SSltLbSal ucldSSMZv92Q77aWuN7T5ifTthT rNLIzG5mWa8IH1UQ1KhaNKI7dKOSzHk6oeT 3P8Gm9sdqfBHK21k81XMoHWJm8yQ YHNQUFxOHGGS8 pXf y0pBzEq4 1oMXTz Ey839Q1YfqG6WG svsOUxLWlM 1neDiSCB337wY 7oMpUkeQoj4NS4OgEesqVmPdVSBZfUvJ z1aFVpQb S cgFMatCC K0NTiAqUH3nvNcY43sRLsU469s Nl7ENEj8F9DS7Ny8 CHKeGxVIXyZ8iWRGiCPr3AN5xC2kPERg ukQ=w600 h384 no

Mô hình thuyền rồng trong Lễ khao lề Hoàng Sa thuở xưa được ông Đạt sưu tầm ghi chép, vẽ lại tỉ mỉ lưu lại cho đời sau.

YTK CC9ecN2W9kE2Mc dASiFWQoR6zJ5rAgpAVIjVE8GUc6zT0dB663VKRNb8Uge1KHrj05cIpP7yoIQcly5NeZZVLQBOgCVoLi9YtXIZ3mQAnc2Zlb g btx3GFnarWCv6tyP8eibCSYqw5BY6Hl678F5lnwSvyYk3KTDEc6iFjXWfwe89J OzG6Uj9U2Rxw39EQpfhbzh1Ci6MNzF38M 6bSvhCZKOkEbulR3Ni3JDonoOz66o3q2b0m4Cz4eCESX9N55ZDJJcTlrp7l 0kW7zTvf8a3lWEzPx04SqWlsVA2UNx T6K1cJO3zNMebCswssr9Xhbjj8sa ggGObCAg0tEaVqdVUlvcoJsQLzOe9sDxIEAsje4jr5bnJLxcovi0ME48sps n73qtcCZL8SGCfQLCcoeu cTIEWh0CtiVL01FC4Mxy0Caov5i4Jae qGWi6BBy ftgkeLhwkojFD GDRNtkEJToaXOATzJUBdzPPmrTkdWiW0DPoaiaUMsJ88STNqZrTVLl41lUrUvw0qtbXbPkb8RZwpLMeFK6oUjvttQQKBZSveXxUKogBMwMGjoXKMCIZWpsgFmHC0je37sG SYjm1bt1 rT2mqSyrChVwPYdhw=w600 h400 no

Khinh thuyền Hoàng Sa được ông Đồ phục dựng giống nguyên mẫu thuở trước giới thiệu khách tham quan ở huyện đảo Lý Sơn.

adVCv6DSTr5Ogs Bn5aG 6QXa1tnldx22304IsfCRb LQ1eG9Q P2jX32HXR4vBlENeS1npdIh6DbXzILrmpH6lPH37ekLPUZC5VRcH8gYL2whJvAH4rFABsH U5pdeVr LjI4d0m yyrwH2b0O5jjkdnF4k3lwOHrwnwR1qrKvxxbAS5 kpDa5WlqSx ZPoWB8nd90IxQSwikTJr CrUpTKoPkhLEIEbScDo8lDIQqx8ecVfFUL G9skIKhiSlEUyqdjFRFT6qlpRINAT1abHC8tGDXQvTvOH7mF7Eq8 OmjOPY0R636UnqsAKLM7bNG 9mjxeTFdhmuyZXz9PjPYiEhT9U8RhdApj0O if2DdTJBtdL25bMmkfXbS rbCnj7iBSbQP44456vfCka Gy0co9ebyqVM3xTA6gbBCgdzNJ2gaPIjZGFY4qy4KrWqdM884oeWshzadZQDkfeJriT9iCFTsNR3QhR5PhpGHwmrmJxmSNhLWSgu GVO4dnpWAjVZPyWGQSVmEEYs0YQsYbUR3BHVP8dfHF2x jawJSuVg5dDpTASjENmGgoUAsrbRNwMMhjWF AR7w1NqAXdh6b4 BCbjDNG1WWmO 7ZUreHihAMICSKjg=w600 h416 no

Những lúc thư nhàn, ông phiên dịch rồi viết tay cả cuốn Kinh Thi, tự soạn “Gia lễ tổng hợp” (liễn đối, hoành phi, tang tế, hôn lễ..) dày hơn 500 trang. Nhiều câu liễn đối có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, tri ân đội hùng binh Hoàng Sa của ông được các tộc họ mời chạm khắc trên đình làng, nhà thờ họ như là “thông điệp” gửi lại đời sau.

vbZh7ZCAL6o43oD5AVpFhmfh4ME7TGCbvMtdtADXZuv3dszQx1wS7fueFwJAO0fitr3kcrEUouS32HQhq3ZQucCWFxOfEBC3wLLEtx17AKhc0WNS0 LE43Mibdb7urfmZy3eWxVrVhtEHA6j7RFaDR9EmoRk0YE7WfLD0ND0yi2CO7XB4vETXRZDO84fBGcgyPvsvoF2RVT6fzZFC3dwg QNi2O6iBSi9BY8YvS4uw aOUFtW2OJMCnnNfHV XdkCKDHEDtDoorwcTA3DBEcuy6pC4oQc9B7dF6pBCEVaERAmg04aU1 u1imPcwqRRESCcaOLmgDxE8fWy7bg4GQAoXM23F2ChNKv7q1lYFmNHgSlNC2pC3wyGcOHY8rwGna8mQhH2YXjLQHREORVVwh5vfMoF9qSr4zQBsRbLZpIAMEDLdUuoN1dhilhzw2wbBdSh8 EeaGGMJUQ Rq KY8DJzt3kg vXgt20bzjDFaHVSN38mpFo1dHJa 3xyfm80qkxgKSia5r4lSm1yc34bV2bWYbQCYpouC84Fir7CaaHWcoZbgoDEf2Im1zCnxwzTcSq7urlkxZXk62EpF AtL VpeBGqkXfJE7zIeVLaO YsHlJllTXiD4A=w396 h579 no

Mỗi dịp Tết đến, xuân về, người dân huyện đảo Lý Sơn hay đến nhà ông xin chữ đầu năm cầu may tài, lộc may mắn.

zKhsvYxbKVyMNDg2BsBsMsWCuLp3IqVNIC17Lhs2RoG82JDUtkjyRc7LroT60IjCpu18eh7qmJcpjymMIlLp  Ol0OyLx04CAEXeIkLuFkEDej4MkQSzw2Wc36dnVs1Roon8T8RG9KXDvgQY1Es8xPoKiLLTGUzUrR KVWB1DJhHacEPnni4g VMlGMJc8mANBdMsYIFS  UIwsG0Dt3Ezy2oe2RkDlc4gtMNdUNo vJ6FwwVKO93VwSMpAXnhY5rhW1IFThzsf969qPcJmFoSQOPuLOjIrh7vRzD9JPcb0BrXiPn401AaVIL9NSeNTDTpBaRf3WP0tJuYeAGC3vABnelIIKJxPfgvL7mKvFfxmVMIucYj2ShJmVL0KxpHX 0VslBX5aO1SGcESphwqwDI5jEV8nzTUwvYWLBt2DCXcvt9L Gjb NCiV pKyTVmPucrPwoVAZ1fvozb7HlDudW0bbRSy Os2Ozv3JMKkfg9paL0NCXB6S0pI8bQaL XS7KTxdCcg2XhyNbflLHtHY1XnX35bH9us4 pddZ4ZJbKqFSLmFPgSpP2pZEiJvRFJTNAdOSSsIIcBMPO6371NTPMt8d67jzzX1Jpcb0mcsZIMFyU0mSr 8A=w420 h579 no

Ông Võ Văn Út, hậu duệ đời thứ 4 của Cai đội Hoàng Sa Võ Văn Khiết ở thôn Tây, xã An Vĩnh, bộc bạch từ lâu, người dân trên đảo kính mến ông Đạt như người thầy, người cha. Ông có công rất lớn trong việc tu sửa, khôi phục, gìn giữ di tích của Hải đội Hoàng Sa trên đất đảo suốt nhiều năm qua.

gEdR4cDhbL598jmp3vYbmabzRc2Bj0TECOwHfneqVxsDQBwo5SVzKHOga7vNOke3vFPhiaLn64DkOPPy2U6tQX6NCtNx0J4vJFDWy xd6XsCkjtLZlgMc2kxnFmmp1GI6hDqeab65EmgJhdMLmcnM8G5UwU06cPg5x7FmJ7xssP0WbjrcnefPNrSmTEWRA3h4kRHfVVhMAQgRYPfdBdOn0u9DAhVKbQdmWNmSYVndU8NsGcQ3kah07VDC4Jt9nXOp9NNEX7VnNyqV9y gRihumJ7gqmVH835nKXsnKEt xDCLx1mmletXjlshTDlYIQ KrABRYUaUKu3epvvWzb0J  EX3Gtd7aJVjVpQIwljSO9cUzXcCHVAJdZdtCmD 5QA73x0Q4gg2Vz1grobazzbmK3j8lG9owtsVmcHS2G0pyrVLg7ODtoE82 gV QHUD xHhyvzs6h8uGJZCTOpB rYhc0bD dNuT4D6y7BAq3RB2Rt7tPsvO6VUvYF93nFBg34OO2ph9Jaq9UCTHqzs06bOxpcli2JWBS6SSEmLJJxY4VqvcTEH7IzqPnQ0bVnE7TDNCqN YSMQtPhxIFcRNQTxiVkrpisbN4jhJqcS0SPg1DZBWeB tsA=w390 h579 no

Phía sau cụm tượng đài Hải đội Hoàng Sa ở huyện đảo Lý Sơn, là biểu tượng hai cánh buồm vươn cao được ông Đạt chạm khắc tinh xảo với dòng chữ: “Bản quốc hải cương Hoàng Sa xứ tối thị hiểm yếu” (nghĩa là Cương giới mặt biển nước ta có xứ Hoàng Sa được xem là đặc biệt quan trọng) – Minh Mạng thứ 17, năm Bính Thân, 1836.

gNaUFGz4uZ8BPt34ymuE4T970Tz9u9rx4yZoTtBeB000VSEtAonXBpQOTiZDnsy8FMrqZ6sz6RZWQ0F1gYIF8th2bKKA3UVEMdZ lBosLmNz3Zw3aa39a kzGuDAIqM2cQlIHTcG2O21u86PLQFid1YSzvMK4yXWiLPjXhmJ65osBAgvX8u7XyfLPS0j6lEt1JPSU kK51GRDRcxMS4oW8n07fDaBSYXb 1Pb 6GQG2wYcNh ZZ Y909cKd JW7ES85kMiKrGp4glHhk6j 318zPhpxmj9gpEY6pZ7OLW9KMkbuU3HR2asUf V4tkAy CNcoo DksqakakROfxDFrZFtsvEX51lQfRFQj L9ryuOoEYjG2qswMm2X gR8BlG1k2OBUIQMLNMjPbwkIXlV9VuvJgDhRuZNflSBDxKNHgXQNo7B0AIDXayvEj11NXVE4asmYT6MwgkVw8oCQTVW748jP9Ne1D3VKZKaXjZ nP tdDvLWq4Li72p1yczTGXYMjzQjSL2wkQsVRcTOecQ X5Vxg8 vysjS3H45j6Yyc 6gNP yzEPzJ6B sDKX2s4lEqDb3WjRc7PThhffnifsPQbxFfDnzZzMEh9qfo9F6ILQAwPRVjig=w600 h403 no

Nhiều năm là thành viên trong Ban khánh tiết lo hương khói, trông nom di tích Âm Linh Tự, hơn ai hết ông Đạt am tường nhiều tư liệu quý, sử sách ghi chép công lao của bậc tiền nhân ra biển đông từ rất sớm để đo đạc hải trình, cắm cột mốc khẳng định chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

jvNwkoXczylp1paDLNKsMZ ng3jI Prz8RTU 51sswHYodobeH4 0cQ9DfJwIvJflG j5atZei6AFBpboolMMOuXpjxqIzWAl2 Benq9Z6lQb8i7a8lx7Ks w8Gli8ITMOqiv24fC5gsN mBd7gozbolyHSTp7Nu3Er53xKMhP503nqTQ VFjp7fo7GHZuifpNDDQ9MqTFs1Fml0iobiw6dIdPszLCSPX26143eNiy9waXGvgPGhITfHs4nO9SVQs7f1gXVFzdcasijo23dXFwk2WaRNCQLHCsj HNwVz4iIoWMbhPs3rBU 4 DvrDclV1zz3JT9HyEWPNwYvnKwRLuXmsLAuy29OGmh0 5Q4PKgN7N07HSQwXC07QyIOwHBSF94ttc  Uy30fpphij0u0jDBieMJxzwClkC9ZmivcyPX8NXEdnJ5avdqntKtO A5HNu3rteYk6mvr1lnbXeFLm8SfVlNyAMj80sECR8WA0fvG7IkQ4j2SskOTDvFIpMa3t55q356am0NJTjzUsdXhiNp0JmYE9oSZPn86LoZVKZSoIPRlUGg1qt9ogg3gtwXDNrZliNZ3HVFi PQiqJ8I0C7912HtUhwOZ yTt3hSDRC TAdrElCw=w600 h440 no

Tháng 2/2016, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm huyện đảo tiền tiêu Lý Sơn, trong đó có di tích Âm Linh Tự. Ông Đạt trải lòng về biển và câu chuyện liên tiếp bốn thế kỷ, nhiều thế hệ binh phu đảo Lý Sơn vâng mệnh triều đình dong thuyền ra Hoàng Sa thực thi nhiệm vụ. Hôm đó, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang sau khi thắp nén nhang kính cẩn đã khoanh tay, lắng nghe nỗi lòng đau đáu khôn nguôi của ông Đạt về chủ quyền biển đảo Tổ quốc.

imxhXT7bpUxJdpbvkmkuZR2AyDNPMgPg6Miq9d vH9DZaBvUFB0zFrj6HPfa73 71J8tmM70y3rTMw9B9NWERh1t7sWULxYNX6lh6ifdPCnmE2P cbqPhB3i3woef BKkeunKiJ5bnxdskLV4enwfrG09zchzNUSYyQiaVCBsMvOd3x YlBmGPkA2c0lwAbMpqKW2 4DMwK2iRou17gORI0tQSUFF4ZbA Qt6QewOnzL6uF75kKbyg9JDTPI4cS5uSNb4QNzWTvi9Q XqdI8YAOPelGpy3ZWraHgus0khbiAvkEOj101mQyNOiV RbQ3rcJdNZhAJyCRfxb2UFSGSOLylP57He579uye6MTvLcB1QU5bvBnxZemb cvoGM lka eN2LDY2wWzFo7pzSS3BBuHTGmYL3iPgMIwO S03I98QpivfJFZbwQ3DNM Y d 7t7W2BuNofc5EGwxkcFyYRSSwtUf4WiBpfVqMjhq0 P2 N te XktPmC5ZYJ3ucY39K7voABt8gql7ONXNH3p KbW1faRsZaUT2n1WAqjF9bRwmzVGZ5w3FHl 8g3Le3pWHdAAKIY2GRvbqrKPH7kjnIvhuE4y56RbZ1AHq7t ZIzkUirDxLw=w600 h392 no

Từ năm 1990 đến nay, ông Đạt đã phục dựng nhiều khinh thuyền Hoàng Sa phục vụ Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa cho các tộc họ trưng bày tại Bảo tàng Quảng Ngãi và ở Bảo tàng Hải đội Hoàng Sa. Năm 2016, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cấp bằng công nhận nghệ nhân văn hóa dân gian ghi nhận ông Đạt đã dành trọn đời mình vì tình yêu biển đảo, góp phần to lớn bảo tồn di tích Hải đội Hoàng Sa.

H onT7h1MeguN8C4 VR XTWJ2mZEFk thDoX  qNu9B7fndtnFAMZ7EpTQT8a7VVqPXXOS5cCRkZpSU7LUpLi14hxw9VgOxcAmhOchhrMMOrblxDFNEB7t2C6JJhsfHhJfOfvyTT5nyrFm pRER711MQu9ngwK3cEie 7MgrEoFyMsp4fywMdrdbaJ7Fl1IKT OXKUl1Nz8pyi7TfNzYhkDVM09Jgp8AnOiW8Gd3nA31Q1AvGQnbagKtiYCF7cufXgnXtd fGNMCjvSwyr0OKzo9k2yetsxzkAh7Ce2X8yxooUaEa Bjbp4u8HOitcScWI4KCqP xEruWTVGQ75bEJzc JTnfwmk3zwrumsWBdm J5BqLNvNRZj176ngSycpkepWRh9GtDgS2HbeB09c2M8vc 7aBf88YcTWuniYysaaCFy9FS1 b 6TZEZ6bzHUhvdDtb4RHtH5mn45jR5jqjKZ5 9dIDj2l hMkeyR26SGKWAHr5f1Eo5qSoR5bah2mi94rGH3sRRsHxj70wa20MYTUSxBBFvHatFZcwADjLI02eCsbqoZeuCV5HgcAUKqom2gRqKJvmb7bW55dJ8JG8Z77evaQaA9x045YPIYBs KCMm7H5E9mw=w412 h579 no
Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa tháng 3 âm lịch năm trước, người dân Lý Sơn và du khách vẫn còn lưu nhớ mãi bài văn tế của cụ Đạt: “Hỡi ơi, đất nước Việt Nam trải bao phen lao khổ. Nghĩ đến kẻ điêu linh từ thuở nọ. Chi hay sinh kề ký tử hề quy, ra đi có mấy người trở lại… Xả thân vì Tổ quốc, son sắt một lòng, ngang dọc chí nam nhi. Phong ba dồn dập, tuyết sương chẳng quản, mưa nắng chẳng sờn, Hoàng Sa lãnh hải biển cả mênh mông”.

Ngày 19/2, hàng nghìn người dân tiễn đưa ông Võ Hiển Đạt – “ông đồ Hoàng Sa” duy nhất ở huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) về nơi yên nghỉ cuối cùng. Trong suốt cuộc đời của mình, ông Đạt liên tục mày mò, nghiên cứu học tập chữ Hán, cần mẫn sưu tầm nhiều tư liệu quý về chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa. Từ lâu, ông được người dân địa phương trìu mến gọi là “ông Đồ Hoàng Sa”.

Trao đổi với PV chiều 19/2,Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ, Giám đốc Sở Văn hóa thể thao và Du lịch Quảng Ngãi, nhận định ông Đạt là người sống rất mực thước, luôn sẵn sàng đem công sức của mình cống hiến cho huyện đảo Lý Sơn. Lúc nào ông cũng luôn tự hoàn thiện mình, ai góp ý kiến gì cũng sẵn sàng lắng nghe, sửa lại những điều thấy chưa hợp lý; luôn tự học, tự nghiên cứu tài liệu, sách vở mỗi ngày, nhất là trong kho sách, tài liệu chữ Hán, Nôm.

Tiến sĩ Vũ nhìn nhận, công lao lớn nhất của ông Đạt là trong suốt hơn 40 năm qua, nhất là khi di sản văn hóa cổ truyền được khuyến khích trùng tu, tôn tạo, phục hồi, trao truyền. Hầu hết di tích ở đảo Lý Sơn đều có bàn tay của ông góp vào như viết các hoành phi, liễn đối bằng Hán Nôm, vẽ các hoa văn, họa tiết; phục hồi các bài văn tế cổ, viết các bài văn tế mới…ở đình làng An Vĩnh, Âm Linh tự, các lăng Đông Hải, Nam Hải, các dinh Thiên Y A Na, chúa Ngọc…

Ông cũng là người có nhiều công sức trong việc phục dựng Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa tại Âm linh tự và sau đó là tại đình làng An Vĩnh từ năm 2005 đến nay, bao gồm các nghi lễ, văn tế, thuyền lễ, hình nhân thế mạng. Ngoài ra, ông còn phục dựng mô hình thuyền câu, là loại thuyền mà các binh phu đi Hoàng Sa sử dụng hàng trăm năm trước và mô hình ghe bầu – phương tiện người ven biển miền Trung dùng đi buôn khắp Bắc Nam trước năm 1945.

Theo Zing

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here