Ngư dân Lý Sơn tố bị tàu Trung Quốc cướp tài sản

Theo thuyền trưởng Dương Văn Giàu (thôn Tây, xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn, Quảng Ngãi), trong khi đang khai thác hải sản tại ngư trường Hoàng Sa, tàu cá của ông bị một nhóm người Trung Quốc có trang bị vũ khí tấn công, đập phá, cướp toàn bộ tài sản khiến ông phải cho tàu chạy về bờ.

 Ngư dân Lý Sơn tố bị tàu Trung Quốc cướp tài sản
Hình minh họa

Ông Giàu cho biết ngày 11-9 khi đang cho tàu đánh bắt cá thì xuất hiện một tàu Trung Quốc sơn màu trắng thả canô tiến hành rượt đuổi.

Nhóm 10 người Trung Quốc đi trên một canô có trang bị vũ khí và dùi cui điện đã nhảy qua tàu cá uy hiếp, đánh đập ông Giàu và một ngư dân khác, đồng thời đập phá, cướp đi toàn bộ tài sản gồm: 1 máy Icom, 1 máy định vị, 1 máy dò cá, 2 thúng chai và toàn bộ 400m dây hơi cùng 2 tấn cá vừa khai thác được, ước thiệt hại gần 200 triệu đồng.

Sau khi tàu Trung Quốc rút đi, ông Giàu cho tàu quay về đất liền để trình báo chính quyền địa phương. Hiện lực lượng chức năng của huyện Lý Sơn đang xác minh vụ việc.

Từ cù lao Ré đến Lý Sơn

Tháng 7/2015, gần một năm sau khi có điện lưới quốc gia, cuộc sống ở Lý Sơn đang đổi thay nhiều. Có điện, cuộc sống bớt khó khăn hơn. Điện sáng đảo xa, thoát cảnh tù mù mỗi đêm. Nhưng với dân đảo Lý Sơn, dù cho cuộc sống có đổi thay đến thế nào, Hoàng Sa vẫn luôn hiển hiện ở nơi đây, trong từng chuyến ra khơi, trong từng cơn gió thổi, và cả trong bạt ngàn những ngôi mộ chiêu hồn.

Tám giờ sáng, tàu cao tốc An Vĩnh 01 nhổ neo, tăng tốc, luồng nước từ chân vịt mỗi lúc một mạnh, tung bọt trắng xóa, đẩy con tàu rời cảng Sa Kỳ. Tháng 7 biển lặng, sóng nhỏ gợn lăn tăn; thỉnh thoảng, tiếng khách đi tàu ồ lên khi những con cá chuồn lao vút lên khỏi mặt biển như những mũi tên bắn vào không gian lấp loáng nắng. Lý Sơn cách cảng Sa Kỳ 18 hải lý, tương đương 32km; trước kia đi tàu gỗ mất hơn 2 giờ; giờ đây có tàu cao tốc, đi mất hơn 1 giờ.

Tàu An Vĩnh 01 được đưa vào sử dụng từ tháng 6-2012, là 1 trong 4 tàu cao tốc với tổng sức chở lớn, đang khai thác tuyến cảng Sa Kỳ – Lý Sơn và ngược lại. Tàu với sức chở khoảng 200 người, và không chỉ chở người, mà chở cả xe máy, xe đạp, gà, vịt, gạo, mắm… Gần đây, lượng khách ra đảo tăng đột biến, thỉnh thoảng vẫn có những đoàn khách không ra được đảo vì hết vé phải đi tàu gỗ… Lương Quyển, Thuyền trưởng tàu An Vĩnh 01 nói với chúng tôi vậy. Chỉ cần qua chi tiết này, cũng thấy Lý Sơn đang đổi thay từng ngày rồi.

Một phần đảo Lớn Lý Sơn nhìn từ đỉnh núi lửa
Một phần đảo Lớn Lý Sơn nhìn từ đỉnh núi lửa

Hơn chín giờ, tàu cập cảng Lý Sơn, không gian ở đây ồn ào, sôi động như bất kỳ một bến cảng nào đó trên đất liền. Tiếng máy tàu nổ ầm ì khắp cảng. Chưa bước xuống cảng mà đã thấy mặn mòi vị biển; trong ngồn ngộn cá tôm, lồng lộng gió biển và trong sang sảng giọng nói người dân đảo.

Lý Sơn còn có tên gọi khác là cù lao Ré, theo cách giải thích của những người già trên đảo nghĩa là cù lao có nhiều cây ré (họ gừng, trong Đông y gọi là cây thảo đậu khấu). Theo nhà nghiên cứu Lê Hồng Khánh – Giám đốc Bảo tàng tỉnh Quảng Ngãi thì việc gọi cù lao Ré thành Lý Sơn là có lý do. Thuở trước, trong hệ thống chữ Nôm không có ký tự ghi chữ “ré” nên phải mượn chứ “lý” trong Hán tự để ghi trong các thư tịch. Dần dà qua thời gian, tồn tại song song 2 cách gọi; cù lao Ré trong dân gian; đảo Lý – Lý Sơn trong các văn bản hành chính; rồi thành tên gọi chính thức như ngày nay.

Mộ chiêu hồn trên đảo Lý Sơn
Mộ chiêu hồn trên đảo Lý Sơn

Lý Sơn chỉ rộng gần 10km2, dân số hơn 21.000 người, là huyện đảo có mật độ dân số đông nhất cả nước. Huyện đảo Phú Quốc có diện tích gấp hơn 50 lần Lý Sơn, nhưng dân số chỉ gấp gần 5 lần Lý Sơn (gần 100.000 người). Sở dĩ có điều này bởi những bằng chứng về lịch sử định cư tại Lý Sơn được tìm thấy đều chứng tỏ đã từ rất lâu nơi đây là một nơi tập trung dân cư đông đúc. Dấu vết về nền văn hóa Sa Huỳnh cũng được tìm thấy trên đảo. Trong nhiều tài liệu lịch sử cổ như bộ sách 4 tập Toàn tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư của Đỗ Bá (thế kỷ XVII), trong Phủ Biên Tạp Lục của Lê Quý Đôn (thế kỷ XVIII)… đều ghi chép về đảo Lý Sơn từ rất sớm và cả những chi tiết về quần đảo gắn liền với lịch sử và con người Lý Sơn, đó là Bãi Cát Vàng – tức quần đảo Hoàng Sa.

Trước giờ, cuộc sống của bà con dân đảo gắn liền với thuyền lưới, với cây tỏi, củ hành… Trải qua nhiều lần chia tách hành chính, đến năm 1993, Lý Sơn chính thức trở thành huyện đảo với 3 đơn vị hành chính là xã An Hải, An Vĩnh và An Bình. Ngày ấy là một sự kiện trọng đại, nhưng trong tâm thức của người Lý Sơn thì có lẽ tháng 9-2014 mới là mốc thời gian đáng nhớ nhất. Bởi, thời gian đó cáp ngầm vượt biển về với Lý Sơn, đem điện lưới về với bà con dân đảo. Cuộc sống đổi thay từ đây.

Trước khi có điện lưới quốc gia, cuộc sống của người Lý Sơn phụ thuộc vào tổ phát máy điện 340kW chạy dầu diesel và 2 trạm biến áp phụ tải 160KVA, được Nhà nước đầu tư năm 1999. 4 năm sau, ngành điện lực lắp thêm 8 tổ máy phát điện với công suất 3.000kW, cải tạo nâng cấp 9,6km đường dây trung áp, 18,7km đường dây hạ áp, 14 trạm biến áp phụ tải với tổng dung lượng 3.520kVA để cấp điện cho 2 xã An Hải, An Vĩnh. Mỗi ngày chỉ có điện từ 17 giờ đến 23 giờ, giá điện đắt đỏ do phải chạy dầu. Nhà nào muốn dùng điện ngoài giờ đó thì phải mua máy, mua dầu tự chạy. Bởi thế, dầu diesel một thời là vàng đen trên đảo, nhà nào cũng tích trữ ít nhiều, phòng khi khan hiếm mà gia đình có ma chay, cưới hỏi có cái để bỏ ra dùng.

Lê Hùng, phóng viên báo Công an Đà Nẵng, sinh ra và lớn lên ở Lý Sơn, bảo với tôi rằng, không có điện lưới, đó là trở lực làm Lý Sơn phát triển chậm trong nhiều năm; bởi nhẽ không có điện lưới, đến cây đá ướp cá để ra khơi cũng đắt gấp đôi ngoài đất liền thì trong suốt một thời gian dài, ước mơ chạy máy bơm tưới tỏi của bà con mãi cũng chỉ là ước mơ thôi. Những người con của cù lao Ré đi học hành xa, rồi định cư trong đất liền, trở về đảo với tâm thế thăm quê như anh bạn tôi nhiều lắm. Bởi cố công đi học hành xa, về đảo rồi biết làm gì khi một là tiếp tục đi biển, hai là tiếp tục gắn đời mình với tỏi, với hành.

Tượng đài Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải trên đảo Lý Sơn
Tượng đài Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải trên đảo Lý Sơn

Trước khi có điện lưới, anh Trần Ngọc Nguyên, Chủ tịch UBND huyện đảo từng nói với cánh phóng viên chúng tôi rằng: “Có điện lưới rồi Lý Sơn sẽ khác”. Anh Nguyên nói đúng, gần 1 năm sau khi có điện lưới, Lý Sơn đúng là đổi thay rất nhiều, có thể nói là từng ngày. Khách du lịch ra Lý Sơn giờ tấp nập. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong 2 quý đầu năm 2015, Lý Sơn đón gần 35.000 du khách; trong khi cả năm 2014, Lý Sơn đón 36.000 du khách.  Năm 2009, lần đầu tiên tôi đến Lý Sơn, toàn huyện chỉ có hai cái ô tô; một của huyện ủy, một cái 16 chỗ chuyên rước dâu đám cưới. Sáu năm sau, ở Lý Sơn taxi đỗ san sát ở cảng, chờ đưa đón du khách. Phương tiện đi lại được bổ sung, cải thiện; dịch vụ lưu trú cũng đầy đủ hơn. Giờ đây Lý Sơn đã có 2 khách sạn, 15 nhà nghỉ và 20 hộ gia đình đăng ký kinh doanh lưu trú trong nhà (homestay). Cộng thêm cảnh vật đẹp hoang sơ, lịch sử độc đáo…; vậy nên dân đảo Lý Sơn có quyền hy vọng trong một tương lai không xa, du lịch Lý Sơn sẽ phát triển.

Anh Võ Văn Nhành, người duy nhất còn làm được hình nhân và mộ chiêu hồn trên đảo Lý Sơn
Anh Võ Văn Nhành, người duy nhất còn làm được hình nhân và mộ chiêu hồn trên đảo Lý Sơn

Cuộc sống đổi thay là thế, nhưng trên đảo vẫn còn nhiều mảnh đời cơ cực. Cuối tháng 7, Đoàn thanh niên Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) và Đoàn Thanh niên Tổng Công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí (PVC) đã có chuyến về nguồn, thăm quê hương của Hải đội Hoàng Sa. Và quan trọng nhất là trao quà cho những hộ gia đình khó khăn, các em học sinh vượt khó trên đảo. 30 phần quà, mỗi phần trị giá 500.000đ, giá trị có thể chưa hẳn nhiều nhưng đó là tấm lòng của thanh niên dầu khí muốn góp phần cho cuộc sống nơi đảo tiền tiêu vơi đi khó nhọc.

Năng suất tỏi, hành tăng cao; khách du lịch đến mỗi ngày một đông là một tín hiệu vui cho sự phát triển của Lý Sơn. Nhưng không phải sự phát triển ấy không gợi nhiều tâm tư. Tỏi Lý Sơn ngon nổi tiếng, thơm, cay mà không gắt. Do đặc thù canh tác, dân đảo Lý Sơn trồng tỏi, trồng hành bằng đất núi lửa và cát biển. Gánh đất núi lửa lót xuống,  trải cát biển lên trên, rồi mới trồng tỏi, trồng hành. Vì thế, cứ ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác, dân Lý Sơn múc cát dưới biển lên trồng tỏi; hết cát ven bờ thì cho tàu ra hút ngoài xa. Chính vậy nên tuy là huyện đảo, nhưng Lý Sơn có duy nhất một bãi tắm bên đảo Bé, còn đảo Lớn tuyệt nhiên chẳng có bãi tắm nào. Lý Sơn cằn cỗi đến nỗi phải múc cát lên trồng tỏi, cuộc sống cơ cực là vậy nhưng trong tâm thức dân đảo, 2 từ Hoàng Sa luôn đỏ chói.

Lý Sơn đảo nhỏ nhưng bạt ngàn mộ gió và mộ chiêu hồn. Mộ gió là mộ không có gì, chỉ chôn theo đồ vật của người chết, còn mộ chiêu hồn có chôn theo hình nhân bằng đất sét, rồi làm lễ chiêu hồn, an táng. Phủ Biên Tạp Lục của Lê Quý Đôn viết năm 1776 có đoạn: “Phủ Quảng Ngãi, huyện Bình Sơn có xã An Vĩnh ở gần biển, ngoài biển về phía đông bắc có nhiều cù lao, các núi linh tinh hơn 130 ngọn, cách nhau bằng biển, từ hòn này sang hòn kia đi một ngày hoặc vài canh thì đến. Trên núi có chỗ có suối nước ngọt. Trong vùng có Bãi Cát Vàng dài ước hơn 30 dặm, bằng phẳng, rộng lớn, nước trong suốt đáy…”. Bãi Cát Vàng ở đây là tên dân gian của quần đảo Hoàng Sa và theo như Phủ Biên Tạp Lục thì chính sử và văn bản hành chính của triều Nguyễn đều lấy Lý Sơn làm mốc để định vị quần đảo Hoàng Sa. Nói hồn Hoàng Sa luôn gắn bó với Lý Sơn cũng bởi nhẽ đó.

Phủ Biên Tạp Lục cũng viết: “Trước họ Nguyễn đặt đội Hoàng Sa 70 suất, lấy người xã An Vĩnh sung vào, cắt phiên mỗi năm cứ tháng 2 nhận giấy sai đi, mang lương đủ ăn 6 tháng, đi bằng 5 chiếc thuyền câu nhỏ, ra biển 3 ngày 3 đêm thì đến đảo ấy. Ở đây tha hồ bắt chim, bắt cá mà ăn. Lấy được hóa vật của tàu, như là gươm, ngựa, hoa bạc, tiền bạc, hòn bạc, đồ đồng, khối thiếc, khối chì, súng, ngà voi, sáp ong, đồ sứ, đồ chiến, cùng là kiếm lượm vỏ đồi mồi, vỏ hải ba, hải sâm, hột ốc vân rất nhiều. Đến kỳ tháng 8 thì về, vào cửa Eo, đến thành Phú Xuân để nộp, cân và định hạng xong, mới cho đem bán riêng các thứ ốc vân, hải ba, hải sâm, rồi lĩnh bằng trở về…”. Người Lý Sơn gắn bó với Hoàng Sa từ những ngày đó, dẫu cho “Hoàng Sa trời nước mênh mông/ Người đi thì dễ nhưng không thấy về”. Biển cả mênh mông, sinh mạng con người như chiếc lá trước bão tố, chết là mất xác; những ngôi mộ gió, mộ chiêu hồn ra đời cũng từ đó.

Ngôi mộ chiêu hồn đầu tiên trên đảo là mộ của cai đội Phạm Quang Ảnh cùng các hùng binh Hoàng Sa. Trong Đại Nam thực lục chính biên của Quốc sử quán triều Nguyễn có ghi: “Tháng giêng năm Ất Hợi (1815), sai bọn Phạm Quang Ảnh thuộc đội Hoàng Sa ra đảo Hoàng Sa xem xét đo đạc thủy trình…”. Trong gia phả của họ Phạm tại Lý Sơn có ghi những chi tiết, đại ý rằng một lần cai đội Phạm Quang Ảnh cùng hải đội của mình trong lúc ra Hoàng Sa, gặp bão biển và không trở về. Vua Gia Long thân chinh ra tận Lý Sơn làm lễ chiêu hồn cho Phạm Quang Ảnh và các tử sĩ. Thầy phong thủy trong đoàn tùy tùng sai dân chúng lên núi Giếng Tiền lấy đất sét về nhào nặn cho nhuyễn, rồi tự tay ông nặn đất thành hình 25 người đã chết. Ông cứ nặn đến khi nào những người thân thấy giống các nghĩa sĩ Hoàng Sa mới thôi. Hình nhân đất sét và tục đắp mộ chiêu hồn tại Lý Sơn ra đời từ đó.

Nghề đi biển là nghề “hồn treo cột buồm”, mà hành nghề biển ở vùng biển Hoàng Sa lắm mưa, nhiều bão lại càng lo lắng hơn. Mỗi lần ra khơi là mỗi lần đối mặt với sóng lớn, bão biển, tàu Trung Quốc, cướp biển, hoặc đơn giản chỉ là chuyện hụt chân rơi xuống biển, trôi đi mất dạng. Phần lớn ngư dân Lý Sơn chết biển, đều là nằm lại với sóng nước Hoàng Sa. Giờ đây, trên đảo chỉ có 2 người biết làm hình nhân trong mộ chiêu hồn. Người đầu tiên là cụ Võ Văn Toại, tóc trắng như cước, hay cười hiền lành, tướng mạo không có vẻ gì cổ quái của một pháp sư chuyên chiêu hồn nhập tướng cả.

Cụ Toại nay đã 80, sức yếu nên không còn làm hình nhân nữa, chỉ ngồi nhà viết chữ Nho và chiều chiều ngồi đầu nhà nhìn ra phía biển. Người duy nhất trên đảo còn làm được hình nhân, làm được mộ chiêu hồn là anh Võ Văn Nhành, con trai cụ Toại. Làm hình nhân mộ chiêu hồn ở Lý Sơn cũng khó có thể gọi được là một nghề, mà làm để sinh nhai thì càng không; vì dân đảo cũng nghèo, mỗi lần làm xong một ngôi mộ chiêu hồn, họ chỉ có chút ít để cám ơn. Anh Nhành bảo, tôi làm như là sự ủy thác của số phận, để an lòng người đã khuất và cả những người còn sống, thế thôi…

Anh Võ Văn Nhành năm nay 46 tuổi, da sạm đen nắng gió, đôi mắt lúc nào cũng đỏ đục như người thiếu ngủ lâu ngày. Hỏi anh về đôi mắt ấy thì anh bảo, cũng chẳng biết nữa, nhưng có lẽ do việc làm hình nhân, cúng vong chiêu hồn phải làm trong bóng đêm, phải xong hết trước khi có ánh bình minh. Rồi ngày này qua ngày khác, sự mất ngủ triền miên ấy khiến đôi mắt anh đỏ đục, không như bình thường nữa…

Anh Nhành kể từ khi 15 tuổi anh đã phụ cha mình làm công việc này, rồi lặng lẽ học, và như cái duyên trời định, anh trở thành người làm mộ chiêu hồn. Lý Sơn là một hòn đảo mà người dân đặc biệt coi trọng yếu tố tâm linh. Họ tin rằng, nếu chưa có một ngôi mộ cho những người chết biển, dù cho chỉ là một ngôi mộ gió, mộ chiêu hồn; thì sẽ điềm dữ đối với con trai của họ khi ra khơi. Mà ở Lý Sơn này, đi biển là nghề cha truyền con nối, ba thế hệ cùng trên một chiếc tàu ra khơi không phải chuyện hiếm. Chính vì thế, anh Nhành đặc biệt được coi trọng ở Lý Sơn; vì với bà con dân đảo, anh là người đem hồn người thân của họ từ mênh mông sóng nước Hoàng Sa trở về quê hương, đoàn tụ với gia đình.

Hình nhân trên đảo Lý Sơn phải được làm từ đất sét lấy trên núi Giếng Tiền. Qua vài trăm năm dải đất sét ấy cũng đã vẹt mất non nửa. Lúc làm hình nhân, kiêng cữ rất kỹ, anh Nhành bảo, tất cả các công đoạn làm hình nhân, ngoài anh và người thân của người đã khuất, thì không được ai có mặt. Thậm chí, khi nặn đến phần dưới của hình nhân, ngay cả vợ con cũng phải đi ra ngoài, vì sợ vong hồn sẽ xấu hổ, không chịu nhập hồn vào hình nhân. Theo lời anh Nhành kể, hình nhân dài cỡ tám, chín chục phân, nặng chừng ba chục cân. Đất sét núi Giếng Tiền, mà thực chất là một ngọn núi lửa đã tắt, sau khi lấy về được trộn với bông gòn, giã thật nhuyễn. Khi nặn thì phải nặn bằng hết, không được để sót một mẩu nhỏ, vì số đất này tượng trưng cho da thịt người đã mất.

Cành dâu mồ côi, nghĩa là cành dâu không đẻ nhánh được dùng để làm xương cốt. Đàn ông bảy nhánh, đàn bà chín nhánh xương sườn; chọn phần cành lớn hơn một chút để làm xương tay, xương chân. Than đốt từ cây sầu đông (miền Bắc gọi là cây xoan) dùng làm phổi; lòng đỏ trứng gà đặt vào chỗ trái tim; chỉ tơ làm ruột và gân. Rồi hình nhân được mặc áo quần và đồ liệm, tất cả các việc này, phải xong trước 3 giờ sáng. Sau công đoạn này, hình nhân được đưa ra cùng lễ vật tại chân sóng, theo hướng con tàu cũ ra khơi. Sau lễ cúng, hình nhân được nhập quan và chôn cất; từ đó trở về sau, gia đình lấy ngày làm mộ chiêu hồn là ngày giỗ.

Người Lý Sơn từ bao đời đã gắn bó với Hoàng Sa. Đến bây giờ, ngày ngày vẫn có những người con Lý Sơn lặng lẽ vượt biển ra Hoàng Sa đánh bắt; như để khẳng định một chân lý hiển nhiên rằng, Hoàng Sa là của Việt Nam, mãi mãi thuộc  về con dân nước Việt. Có lẽ ở dọc dài ven biển Việt Nam, chẳng nơi đâu lại gắn bó với Hoàng Sa như vùng đảo thiêng này. Đàn bà Lý Sơn không đi biển; cứ chiều về, dọc con đường bê tông ven mép biển, những con mắt khắc khoải nhìn về phía Đông, chờ chồng, chờ con trở về.

Và xa xa, theo hướng đó, là Bãi Cát Vàng, là Hoàng Sa. Bóng chiều chạng vạng, những ngôi mộ chiêu hồn nghi ngút khói hương; những ngôi mộ ấy dù nằm trên núi, trên ruộng tỏi hay trong vườn nhà, đều quay đầu ra hướng biển. Và xa xa, theo hướng đó, là Hoàng Sa thân yêu. Và ở nơi ấy, biết bao người con Lý Sơn nằm lại, thân xác hòa với sóng nước Hoàng Sa…

Bão số 3: Vùng đảo Lý Sơn đang hứng gió giật cấp 8

Trên vùng đảo Lý Sơn đã có gió mạnh cấp 6, cấp 7, giật cấp 8. Trong khi đó, trên đất liền, tại nhiều địa phương ở Quảng Ngãi mưa to đến rất to. Tổng lượng mưa phổ biến từ 100 – 200 mm, có nơi trên 200 mm, theo Đài khí tượng thủy văn Quảng Ngãi cuối giờ chiều nay 14.9.

Đến chiều 14.9, nhiều tàu thuyền của ngư dân Quảng Ngãi về cập bến an toàn
Đến chiều 14.9, nhiều tàu thuyền của ngư dân Quảng Ngãi về cập bến an toàn

Theo báo cáo nhanh của Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng Quảng Ngãi, đến 16 giờ hôm nay 14.9, số tàu cá của ngư dân Quảng Ngãi đang hoạt động trên các vùng biển có 690 phương tiện với 5.626 lao động. Trong đó, vùng biển quần đảo Hoàng Sa có 60 phương tiện với 592 lao động; vùng biển quần đảo Trường Sa có 90 phương tiện với 1.621 lao động; vùng biển Quảng Ngãi 70 phương tiện với 407 lao động.
Để chủ động ứng phó với bão số 3, huyện đảo Lý Sơn đã triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn cho người, phương tiện tàu, thuyền, yêu cầu các khách sạn, nhà nghỉ trên địa bàn không tăng giá các dịch vụ, đảm bảo các điều kiện an toàn cho du khách bị kẹt trên đảo do tuyến vận tải hành khách tuyến Lý Sơn – Sa Kỳ dừng hoạt động vào sáng 14.9.
Sở GD-ĐT Quảng Ngãi chỉ đạo hiệu trưởng các trường cho học sinh nghỉ học trong chiều nay 14.9. Bộ đội biên phòng Quảng Ngãi duy trì 2 đội cơ động, 3 tàu, 8 ca nô sẵn sàng làm nhiệm vụ khi có tình huống xảy ra, đồng thời kêu gọi số tàu thuyền còn hoạt động trên biển, nhất là trên vùng biển Quảng Ngãi nhanh chóng tìm nơi tránh trú.
Cũng trong chiều nay 14.9, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Phạm Trường Thọ đi kiểm tra công tác phòng chống bão số 3 tại vũng neo đậu tàu thuyền Tịnh Hòa, cảng Sa Kỳ, cảng Sa Cần và vùng bãi ngang ven biển thôn Phước Thiện, xã Bình Hải, huyện Bình Sơn.

Hơn 200 du khách mắc kẹt ở đảo Lý Sơn do bão

Hoàn lưu trước bão gây sóng to, gió mạnh, tàu thuyền bị cấm xuất bến khiến hơn 200 du khách kẹt lại ở huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi).

Gió giật cấp 8, sóng lớn gây biển động mạnh ở huyện đảo Lý Sơ
Gió giật cấp 8, sóng lớn gây biển động mạnh ở huyện đảo Lý Sơn

Chiều 14/9, Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn huyện đảo Lý Sơn cho biết, hoàn lưu trước bão Vamco đã gây gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 ở địa phương. Biển động dữ dội, tàu thuyền không thể hoạt động khiến hơn 200 du khách đang bị mắc kẹt trên đảo.

Trước tình hình này, huyện đã thông báo các khách sạn, nhà nghỉ tạo điều kiện ăn, ở thuận lợi cho du khách trong những ngày biển động. Hai ngày qua, huyện đảo Lý Sơn có mưa rất to, lên đến gần 170 mm.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Phạm Trường Thọ cùng đoàn công tác đã về kiểm tra công tác phòng chống lụt bão ở các cảng biển và hồ chứa nước. Ông Thọ lưu ý, ban quản lý các cảng hướng dẫn, tạo điều kiện cho ngư dân neo buộc tàu thuyền tránh bị sóng lớn xô đẩy gây va đập hoặc đứt neo trôi dạt.

Dù cơn bão này không lớn nhưng mưa to kéo dài dễ gây nguy cơ sạt núi, lũ quét ở vùng trũng thấp ven sông, suối. Do vậy, các địa phương cần kiểm tra, sẵn sàng phương án di dời dân theo phương châm bốn tại chỗ đến nơi an toàn.

“Lo ngại nhất là toàn tỉnh có 32 hồ chứa đang xuống cấp, mưa lớn kéo dài nguy cơ vỡ hồ là rất cao. Tỉnh đang huy động lực lượng túc trực, tập trung kiểm soát nghiêm ngặt ở những khu vực này để kịp thời ứng phó khi có sự cố”, ông Thọ nói.

Bão số 3 đã gây gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 tại đảo Lý Sơn

Hiện nay, hoàn lưu bão số 3 đã gây gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 tại đảo Lý Sơn và đảo Cồn Cỏ. Vùng ven biển các tỉnh Quảng Trị-Đà Nẵng có gió giật cấp 6-7. Khu vực tỉnh Quảng Ngãi đã có mưa to đến rất to. Tổng lượng mưa tính đến 13 giờ chiều nay phổ biến 100 – 200mm, có nơi trên 200mm như: Trà Khúc: 215mm.

Hồi 14 giờ ngày 14/9, vị trí tâm bão ở vào khoảng 15,5 độ vĩ Bắc; 109,6 độ kinh Đông, trên vùng biển các tỉnh Đà Nẵng-Bình Định. Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (tức là từ 60 đến 75km một giờ), giật cấp 9-10.

Bão số 3 đã gây gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 tại đảo Lý Sơn - Hình 1

 Trong khoảng 12 giờ tới, bão di chuyển chủ yếu theo hướng Tây, mỗi giờ đi được 15km, Như vậy tối nay (14/9), vùng tâm bão sẽ đi vào địa phận các tỉnh Quảng Nam-Quảng Ngãi, sau đó suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới. Đến 01 giờ ngày 15/9, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 15,3 độ Vĩ Bắc; 107,8 độ Kinh Đông, trên đất liền các tỉnh Quảng Nam-Quảng Ngãi. Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm áp thấp nhiệt đới mạnh cấp 6 (tức là từ 40 đến 50km một giờ), giật cấp 7.

Trong 12 đến 24 giờ tiếp theo, áp thấp nhiệt đới di chuyển theo hướng Tây Tây Nam, mỗi giờ đi được 15km, đi sâu vào đất liền và suy yếu thành một vùng áp thấp. Đến 13 giờ ngày 15/9, vị trí trung tâm vùng áp thấp ở vào khoảng 14,9 độ Vĩ Bắc; 106,3 độ Kinh Đông, trên khu vực Nam Lào. Sức gió mạnh nhất ở trung tâm vùng áp thấp giảm xuống dưới cấp 6 (tức là dưới 40km một giờ).

Do ảnh hưởng của bão, vùng biển ngoài khơi các tỉnh từ Quảng Trị đến Bình Định (bao gồm cả huyện đảo Cồn Cỏ, Lý Sơn) có gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão đi qua cấp 8, giật cấp 9-10, Sóng biển cao từ 3-4m. Biển động rất mạnh. Khu vực ven biển các tỉnh Quảng Trị-Quảng Ngãi có gió mạnh dần lên cấp 6-7, vùng gần tâm bão đi qua cấp 8, giật cấp 9-10. Cấp độ rủi ro thiên tai: cấp 3.

Từ ngày 14-16/9, ở các tỉnh từ Quảng Bình đến Bình Định, Kon Tum-Gia Lai có mưa to đến rất to (200-300mm).

Bão số 3 đã gây gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 tại đảo Lý Sơn - Hình 2

Trên các sông từ Thanh Hóa đến Bình Định và khu vực Bắc Tây Nguyên xuất hiện một đợt lũ. Mực nước trên các sông ở Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Ngãi và khu vực Bắc Tây Nguyên có khả năng lên mức báo động 2 đến báo động 3, có nơi trên báo động 3. Đề phòng nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng vùng trũng tại các tỉnh trên. Cấp độ rủi ro thiên tai: cấp 2.

Ngoài ra, khu vực vịnh Bắc Bộ có gió mạnh cấp 6, giật cấp 7-8. Khu vực Nam Biển Đông (bao gồm cả vùng biển quần đảo Trường Sa), vùng biển ngoài khơi các tỉnh Bình Thuận đến Cà Mau có gió tây nam mạnh cấp cấp 6, giật cấp 7-8 và có mưa dông mạnh. Trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc xoáy. Cấp độ rủi ro thiên tai: cấp 1.

Do ảnh hưởng trực tiếp của bão số 3, vùng biển Quảng Ngãi đêm nay (14/9), có gió mạnh cấp 6, cấp 7, giật cấp 8, cấp 9, ngày mai gió giảm dần. Biển động mạnh, tàu thuyền không được ra khơi, độ cao sóng 2.0 – 4.0 m. Cấp độ rủi ro thiên tai: Cấp 3. Vùng ven biển và trong đất liền có gió cấp 5, cấp 6, giật cấp 7 – 8 và có mưa to đến rất to. Đề phòng nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng vùng trũng.

Lý Sơn: Tìm giải pháp “rửa mặn”

Những năm gần đây, chưa năm nào Lý Sơn xuất hiện tình trạng nguồn nước mạch bị nhiễm mặn nặng như hiện nay. Mùa vụ bị đình trệ vì nông dân sợ nguồn nước tưới nhiễm mặn ảnh hưởng đến cây trồng. Họ đang ngóng chờ những giải pháp “rửa mặn” để có thể giữ nhịp độ sản xuất bình thường.

Những thửa đất ở thôn Đông, xã An Hải (Lý Sơn) đã làm đất nhưng chưa thể xuống giống hành tím vì lo không có nước tưới.
Những thửa đất ở thôn Đông, xã An Hải (Lý Sơn) đã làm đất nhưng chưa thể xuống giống hành tím vì lo không có nước tưới.

Vào thời điểm này mọi năm, những cánh đồng ở Lý Sơn đã xanh rì hành tím và các loại đậu, bắp. Vậy mà năm nay, tháng 9 Lý Sơn vẫn nhiều bãi đất trống. Có đám đã làm sạch mặt ruộng, chuẩn bị đầy đủ các cung đoạn để xuống giống hành. Và không ít những thửa đất vẫn úa vàng vì cỏ cháy khô.

Chị Dương Thị Thúy, thôn Tây, xã An Hải cho biết, thời điểm xuống giống hành tím đã “quá” nhiều ngày rồi, nhưng chị vẫn không vội vã lo cho mùa vụ trễ nải. Chị Thúy bảo: “Đất đã làm sẵn rồi, thời vụ thì đã quá ngày mà chẳng dám xuống giống. Tất cả chỉ vì nước nhiễm mặn. Trồng xuống, tưới nước mặn này thì hành non chết sạch, uổng công”.

Có nhiều gia đình nông dân ở Lý Sơn vì biết nước nhiễm mặn không thể tưới cho cây hành được nên đành để đất trống. Ông Dương Văn Tín, thôn Đông, xã An Hải có 580m2 đất hiện chưa dọn cỏ. Theo ông Tín, có làm rồi cũng bỏ chứ không xuống giống được. Những đám ruộng bỏ không này là do nông dân cố gắng xen canh một vụ bắp hoặc đậu, mè… Khi thu hoạch các cây trồng phụ này xong, nông dân làm đất bắt đầu trồng hành vụ thu.  Nhưng năm nay, thời tiết nắng hạn kéo dài, nguồn nước tưới ở đảo bị nhiễm mặn nặng, nên việc xuống giống hành bị đình trệ.

 Nguyên nhân nguồn nước bị nhiễm mặn phần nhiều là do lượng mưa quá ít. Theo Trung tâm Khí tượng hải văn Lý Sơn, từ tháng 3 đến nay đảo Lý Sơn chưa có mưa to mà chỉ có lác đác vài cơn mưa nhỏ, lượng mưa không đáng kể. Thế nhưng, một nguyên nhân khác mà lãnh đạo Phòng TN&MT huyện cho biết là kể từ khi có điện quốc gia, nông dân Lý Sơn đã đào giếng tràn lan tìm nguồn nước để chạy mô-tơ tưới cho cây trồng. Việc ồ ạt đào quá nhiều giếng đã phá vỡ mạch nước ngầm, gây xâm nhập mặn. Việc xâm nhập mặn không chỉ ảnh hưởng đến nguồn nước tưới cho cây trồng, mà cả nguồn nước sinh hoạt cũng bị ảnh hưởng. Ở một số cơ quan, đơn vị, nguồn nước sinh hoạt bị nhiễm mặn nên phải mua nước bình lọc về dùng.

Vụ hành mới chưa thể xuống giống vì nguồn nước tưới không đảm bảo, khiến nông dân Lý Sơn như “ngồi trên đống lửa”. Định suất đất ít nên lâu nay họ có thể xoay vòng đất để tăng thu nhập. Bỏ lỡ một mùa hành đồng nghĩa với việc 2 tháng không có việc làm. Và quan trọng hơn là vụ hành này sẽ là nguồn đầu tư cho vụ tỏi đông xuân. Vậy nên, nếu không xuống giống vụ hành thì nông dân rất khó khăn cho việc sản xuất vụ tỏi sắp tới.

 Giải pháp trước mắt để khắc phục tình trạng nước bị nhiễm mặn theo chính quyền địa phương và nông dân Lý Sơn là chỉ có… những cơn mưa lớn. Nhưng chuyện mưa là chuyện của trời. Lão nông Huỳnh Tấn Thi, thôn Tây, xã An Hải cho biết: “Tôi mong mưa lắm!. Chỉ có mưa mới cứu được mùa màng vào lúc này thôi!”.

Còn giải pháp mang tính chất lâu dài mà UBND huyện Lý Sơn đề ra là quản lý tốt nguồn nước ngầm. Thực ra vấn đề này chỉ được rút ra khi có quá nhiều giếng được đào chi chít trên những vuông hành, tỏi. Có giếng, có điện quốc gia mạnh ai nấy bơm, vắt cạn nguồn nước ngầm mà chưa có suy tính giữ mạch nước ấy cho mai sau. Ông Ngô Văn Hồng – Chủ tịch Hội Nông dân Lý Sơn cho rằng: “Huyện Lý Sơn đã nghiên cứu đưa một số loại cây trồng “né hạn” vào canh tác, nhưng quả thực chưa có cây nào phù hợp thổ nhưỡng và có giá trị kinh tế vượt trội có thể thay thế hành và tỏi. Nhưng hai loại cây trồng đặc sản này lại đòi hỏi phải đủ nước tưới. Tình hình nhiễm mặn hiện nay đang làm khó nông dân”.

 Không đảm bảo nguồn nước thì sản xuất nông nghiệp bị ngưng trệ, tất yếu dẫn đến đời sống nông dân sẽ trở nên bấp bênh. Vậy nên, giữ mạch nước ngầm chính là giữ màu xanh của hành tỏi, của cây trồng, giữ cho đời sống của nông dân đất đảo được đủ đầy hơn. Mỗi người nông dân Lý Sơn cần chung suy nghĩ và hành động, đừng để khi xảy ra hệ lụy rồi mới ngóng trời đợi mưa…

Tin bão số 3 mới nhất 14/9: Hướng vào Đà Nẵng – Quảng Ngãi, giật cấp 9-10

Theo tin bão mới nhất hôm nay 14/9 của TT DBKTTV TƯ, bão số 3 trong năm 2015 sẽ đổ bộ vào khu vực Đà Nẵng – Quảng Ngãi của nước ta.

Bản tin bão khẩn cấp (cơn bão số 3) của TT DBKTTV TƯ phát đi sáng sớm 14/9 cho biết:

Tin bão số 3 mới nhất 14/9: Hướng vào Đà Nẵng - Quảng Ngãi, giật cấp 9-10

Hồi 04 giờ ngày 14/9, vị trí tâm bão ở vào khoảng 15,7 độ vĩ Bắc; 110,6 độ kinh Đông, trên vùng biển Tây Nam quần đảo Hoàng Sa, cách bờ biển Đà Nẵng-Quảng Ngãi khoảng 220km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (tức là từ 60 đến 75km một giờ), giật cấp 9-10.

Trong khoảng 12 giờ tới, bão di chuyển chủ yếu theo hướng tây, mỗi giờ đi được 10-15km. Đến 16 giờ chiều nay (14/09), vị trí tâm bão ở vào khoảng 15,8 độ Vĩ Bắc; 108,9 độ Kinh Đông, trên vùng biển ven bờ Đà Nẵng-Quảng Ngãi. Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (tức là từ 60 đến 75km một giờ), giật cấp 9-10.

Trong 12 đến 24 giờ tiếp theo, bão tiếp tục di chuyển theo hướng Tây, mỗi giờ đi được 10-15km, đi vào đất liền khu vực Đà Nẵng-Quảng Ngãi và suy yếu thành áp thấp nhiệt đới. Sau đó áp thấp nhiệt đới tiếp tục đi sâu vào đất liền và suy yếu thành là một vùng áp thấp. Đến 04 giờ ngày 15/9, vị trí trung tâm vùng áp thấp ở vào khoảng 15,6 độ Vĩ Bắc; 106,8 độ Kinh Đông, trên khu vực Nam Lào. Sức gió mạnh nhất ở trung tâm vùng áp thấp giảm xuống dưới cấp 6 (tức là dưới 40km một giờ).

Do ảnh hưởng của bão, khu vực Bắc Biển Đông (bao gồm cả vùng biển quần đảo Hoàng Sa) và vùng biển ngoài khơi Trung Trung Bộ có gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão đi qua cấp 8, giật cấp 9-10. Biển động mạnh. Khu vực ven biển các tỉnh Quảng Bình-Quảng Ngãi từ chiều nay (14/9) có gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9. Cấp độ rủi ro thiên tai: cấp 3.

Từ 14-16/9, ở các tỉnh Trung Trung Bộ và Bắc Tây Nguyên có mưa vừa, mưa to đến rất to. Từ ngày 15-17/9 vùng mưa lớn mở rộng ra Bắc Trung Bộ. Từ ngày 16-18/9, mưa lớn tiếp tục mở rộng ra khu vực Bắc Bộ.

Trên các sông từ Nghệ An đến Quảng Ngãi và khu vực Bắc Tây Nguyên sẽ xuất hiện một đợt lũ. Trong đợt lũ này, mực nước trên các sông ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam khả năng lên mức báo động 1 đến báo động 2, các sông ở Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Ngãi và khu vực Bắc Tây Nguyên có khả năng lên mức báo động 2 đến báo động 3, có nơi trên báo động 3. Đề phòng nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng vùng trũng tại các tỉnh trên. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai: cấp 2.

Ngoài ra, khu vực vịnh Bắc Bộ có gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9. Khu vực giữa và Nam Biển Đông (bao gồm quần đảo Trường Sa), vùng biển ngoài khơi các tỉnh Bình Thuận đến Cà Mau có gió tây nam mạnh cấp cấp 6, giật cấp 7-8 và có mưa dông mạnh; trong cơn dông cần đề phòng có lốc xoáy.

Mùa hoa phong ba ở Lý Sơn

Nắng nhẹ, trời trong, thỉnh thoảng mưa giông kéo về như thúc giục những nụ hoa ở đảo Lý Sơn bừng nở.  Vô số các loài hoa trên cát trắng, xòe nở trong chang chang nắng, quần quật gió lay nhưng vẫn ngời ngời một sắc thắm. Tôi gọi chung tất cả các loài hoa kiên cường ấy bằng một loài hoa tên: Hoa phong ba!

Ra đảo mùa này thỏa sức ngắm nhìn hoa nở. Hoa muống biển tím rịm rướn mình trên cát, vươn ra tận mép sóng. Sắc tím như nhắc nhở sự thủy chung của cô thôn nữ với chàng ngư phủ. Cho đến khi trở thành thiếu phụ ngồi bên mộ gió rồi mà vẫn ngóng mãi bóng chồng ở biển Hoàng Sa. Dọc lối ra đồng, loài hoa mang tên bão táp trắng xinh chỉ có nửa vòng tròn, xòe như cánh quạt của mẹ vẫn thường đưa gió về bên con tròn giấc ngủ trưa hè. Lá bão táp xanh mượt tưởng như lá cải non của vườn nhà mẹ ở quê vậy. Nắng thế, gió thế mà bão táp cứ dịu nhẹ, tinh khôi, vượt lên chở che cho bao loài hoa bé nhỏ khác đang bò dưới cát.

Hoa muống biển ở Lý Sơn.
Hoa muống biển ở Lý Sơn.

Mùa này, đâu đâu ở Lý Sơn cũng nghe thoang thoảng nồng cay của hành tím. Những bông hoa hành chưa kịp nở đã vào mùa thu hoạch củ, lại nhẹ nhàng cất hương tới mùa sau.

Trên thảm xanh bờ rào, hoa dâm bụt đỏ rực chen nhau đua sắc. Sắc dâm bụt sao mà thắm đến rưng rức cả một khoảng trời. Tuổi thơ tôi hay hái dâm bụt nhẹ nhàng tách đôi cánh mỏng, dán lên má cho hồng tươi con gái. Còn màu dâm bụt ở xứ đảo này chỉ có thể là đỏ chót đôi môi.

Bao lần đặt chân đến Lý Sơn và một vài hòn đảo khác của Tổ quốc vậy mà lòng vẫn không sao giải thích nổi vì sao hoa phong ba cứ thách thức bão giông. Như biểu tượng của kiên trung giữ biển, hoa phong ba đảo Lý Sơn không sắc thắm nhưng bền tươi bám trụ trên cành. Mùa biển động, phong ba trơ cành khẳng khiu, nhưng hết gió, lá và hoa lại bung ra hệt như bão giông chính là cơ hội ấp ủ những mầm xanh cho mùa sau vậy.

Với Lý Sơn, một lần đến sẽ nhớ hoài cành bàng vuông nở hoa, kết trái. Hoa bàng vuông trắng mịn, pha lẫn tím biếc, điểm xuyến những chấm vàng. Trước gió giông, hoa cố vươn mình mỏng manh, rung rinh khoe sắc.

Đất Lý Sơn mùa này lắm sắc của muôn hoa… những loài hoa phong ba của đảo!

Nghề nấu xu xoa ở Đảo Lý Sơn

Đến với đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi thì nhiều du khách đều nghĩ ngay đến các món ăn hải sản, nhưng ít ai biết được có một món ăn bổ, rẻ và vốn là đặc sản – đó là món xu xoa.

Xu xoa ở đảo Lý Sơn là món tráng miệng thanh mát vào mùa hè. Xu xoa còn là “khắc tinh” của bệnh bướu cổ.

Rau đông Lý Sơn.
Rau đông Lý Sơn.

Không ai biết nghề nấu xu xoa có từ bao giờ. Chỉ biết rằng, từ bao đời nay xu xoa Lý Sơn vẫn là một món ăn đặc sản của đảo và phù hợp với mọi lứa tuổi và tốt cho sức khỏe. Chị Nguyễn Thị Lệ ở thôn Tây xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn là người duy nhất còn nấu xu xoa với số lượng nhiều nhất và ngon nhất ở đảo Lý Sơn. Để có được món xu xoa lạ miệng thì đó là một công đoạn khá công phu, và tốn nhiều công sức. Chỉ những người yêu nghề như chị Lệ mới gắn bó được với nghề đến hôm nay.

Xu xoa Lý Sơn được chế biến từ một loại rong biển (được gọi là rau đông), loại rau này sống tại các gành đá san hô ven đảo từ tháng hai âm lịch đến tháng tám âm lịch hàng năm. Và nghề nấu xu xoa trên đảo cũng diễn ra khoảng thời gian ấy.

Nghề nấu xu xoa ở Lý Sơn bây giờ khá trầm lắng, không mấy ai mặn mà với cái nghề thức khuya dậy sớm này nữa. Bởi nghề này khá công phu và không phải ai cũng có thể làm được. Nghề đòi hỏi người nấu phải chịu khó, cần cù từng công đoạn.

 Đổ xu xoa ra chén.
 Đổ xu xoa ra chén.

Nghề nấu xu xoa rất tốn công sức, rau đông khi thu mua về sẽ được “giặt” trong nước biển và nước ngọt từ 3 – 4 lần. Mỗi lần giặt xong phải đem rau đông phơi nắng rồi tiếp tục “giặt” tiếp. Phải mất cả tuần thì 5 người trong gia đình chị Lệ mới giặt xong khoảng 20kg rau đông khô. Vất vả là vậy, nhưng rau đông khi thành phẩm chỉ bán được với giá 350 nghìn đồng/kg, xu xoa được bán với giá 12 nghìn đồng/kg.

Công việc tốn nhiều công sức nhưng ngược lại lãi thì chẳng bao nhiêu, nhiều lần chị Lệ đã tính đến chuyện “gác bếp”, nhưng rồi cơ duyên thế nào khiến nghề nấu xu xoa cứ đeo bám chị mãi đến bây giờ. Chị Lệ cho biết: “Năm 2010 tôi đã thôi nghề, tuy nhiên, hàng ngày thấy người dân đảo và du khách liên tục tìm đến hỏi mua xu xoa rồi ra về tay không, thế là niềm yêu nghề trong tôi lại trỗi dậy”. Đến bây giờ chị Lệ đã có hơn 10 năm gắn bó với nghề. Mỗi tháng chị Lệ nấu trên 22kg rau đông khô để cho ra khoảng 900kg xu xoa. Xu xoa của chị Lệ được cung cấp cho các hàng quán trên đảo và đóng túi gửi đi đất liền. Thấy du khách và người dân đảo được thưởng thức món xu xoa tự tay mình làm nên là điều chị vui.

Xu xoa Lý Sơn.
Xu xoa Lý Sơn.

Ngoài những thực khách chọn xu xoa là món tráng miệng hàng ngày thì cũng không ít thực khách chọn xu xoa là thực đơn để trị bệnh bướu cổ. Tầm khoảng 17 giờ hàng ngày, nhà chị Lệ lại đông nghẹt khách du lịch đến để thưởng thức xu xoa và chiêm ngưỡng công đoạn chế biến xu xoa có một không hai trên đảo.

Nói về phương pháp nấu xu xoa ngon, chị Lệ cho rằng, rau đông sau khi làm sạch đất đá sẽ được ngâm vào nước qua đêm, sau đó bỏ vào nồi và cho nước ngọt cao hơn rau một chút, không cho nhiều nước quá, nếu không rau sẽ không đông cứng lại. Sau 3 giờ nấu trên bếp lửa rau đông sẽ chín rục và nước sánh lại. Đổ hỗn hợp xu xoa đã nấu vào túi lọc, dùng tay vắt hết nước ra, sau đó đổ xu xoa ra chén khoảng 30 phút xu xoa sẽ đông cứng lại.
Đến với đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi thì nhiều du khách đều nghĩ ngay đến các món ăn hải sản, nhưng ít ai biết được có một món ăn bổ, rẻ và vốn là đặc sản – đó là món xu xoa.

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn

Tối 10/9/2015, tại nhà trưng bày đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải, Huyện đoàn phối hợp với Ban quản lý dự án đầu tư và xây dựng huyện Lý Sơn tổ chức Đêm văn nghệ với chủ đề “Cùng em tôi đến trường năm học 2015 -2016”.

Dự đêm văn nghệ có bà Phạm Thị Hương – Ủy viên BTV – Phó chủ tịch UBND huyện, ông Phạm Văn Vân – Ủy ban BTV trưởng ban dân vận, ông Nguyên Đạo – PCT.HĐND huyện, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, ban ngành hội đoàn thể cùng đông đảo phụ huynh học sinh.

Phát biểu tại đêm văn nghệ ông Đặng Tấn Thành – Bí thư huyện đoàn Lý Sơn nêu rõ: Hiện nay trên địa bàn huyện có gần 1 ngàn em học sinh các bậc học có hoàn cảnh khó khăn, thuộc diện hộ nghèo cần sự giúp đỡ của xã hội, do đó thông qua đêm văn nghệ này mong rằng các tập thể cá nhân và công đồng xã hội, chia sẻ, đóng góp để hỗ trợ các em vừa thể hiện sự quan tâm của Đảng, nhà nước đối với trẻ em nghèo, vừa chung tay góp sức cùng nhau giúp các em được tiếp tục đến trường, xứng đáng là con ngoan, trò giỏi, sau này góp phần xây dựng quê hương đất nước, trở thành những người hữu ích cho gia đình và xã hội.

Tại đêm văn nghệ ngoài những tiết mục văn nghệ do các em học sinh các cấp biểu diễn. BTC còn kêu gọi sự đóng góp để hỗ trợ học sinh nghèo, đã có hàng trăm tập thể cá nhân đóng góp với số tiền trên 70 triệu đồng cho chương trình; trong đó BQL dự án đầu tư xây dựng huyện hỗ trợ 20 triệu đồng, Tổng công ty dịch vụ dầu khí PTSC hỗ trợ 15 triệu đồng, Ủy ban MMTQVN huyện hỗ trợ 5 triệu đồng . . . . .

BTC chương trình đã trao 10 suất quà mỗi suất trị giá 500 ngàn đồng, trao 20 xe đạp cho các em học sinh nghèo để tiếp sức cho các em bước vào năm học mới.

Một số hình ảnh đêm văn nghệ Cùng em tôi đến trường:

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn - Hình 1

 

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn - Hình 2

 

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn - Hình 3

 

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn - Hình 4

 

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn - Hình 5

 

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn - Hình 6

 

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn - Hình 7

 

Chương trình cùng em tôi đến trường ở Lý Sơn - Hình 8