Đến đảo Lý Sơn vào những ngày cuối tháng 3, khi người nông dân tất bật từ sáng sớm đến tối muộn trên những cánh đồng tỏi đang vào vụ thu hoạch, mới trải nghiệm thật trọn vẹn vì sao Lý Sơn còn có tên gọi là đảo tỏi, vương quốc tỏi.

Mùa tỏi ở Lý Sơn bắt đầu từ tháng 9 năm trước, kéo dài khoảng 6 tháng, đến khoảng tháng 2-3 năm sau là vào vụ thu hoạch
Những cánh đồng tỏi mênh mông hai bên đường dẫn vào các khu dân cư và các điểm di tích nổi tiếng trên bản đồ du lịch Lý Sơn như núi Thới Lới, Hang Câu
Năm nay, toàn huyện Lý Sơn có khoảng 330 hecta tỏi.
Thời tiết thuận lợi, nên nhiều bà con nông dân ở xã An Hải, huyện Lý Sơn cho biết tỏi năm nay được mùa hơn năm trước. Thông tin từ bà Phạm Thị Hương – Phó Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn – cho biết: ước tính toàn huyện năm nay thu hoạch được hơn 2.000 tấn tỏi tươi, tương đương khoảng 1.600 tấn tỏi khô
Tuy nhiên, nhiều hộ dân cho biết, vẫn có những đồng tỏi thu hoạch được chỉ 40 – 50% trên diện tích trồng tỏi do cỏ dại và sâu bệnh hại tỏi
Giá tỏi năm nay khá ổn định so với trung bình giá các năm gần đây. Mỗi ký tỏi tươi mua ngay tại đồng có giá từ 45-50 nghìn đồng; tỏi khô có giá từ 110 – 120 nghìn đồng/kg; đặc sản tỏi một (tỏi cô đơn) mà người dân địa phương vẫn gọi là “vàng trắng” ở Lý Sơn có giá từ 1,2 – 1,4 triệu đồng/kg
Những xe tỏi tươi vừa thu hoạch xong được mang ra chợ bán; hoặc đưa đi phơi khô
Từ mái nhà, sân nhà đến đường bê tông liên xã đều được tận dụng diện tích để phơi tỏi
Tỏi phơi khô xong được sàng lọc bớt vỏ vụn để đóng gói
Phiên chợ tỏi đặc biệt từ khoảng 4 – 7h sáng hàng ngày trên đảo Lý Sơn có thể xem như một phiên chợ đầu mối của xứ “vàng trắng”. Để giữ tiếng cho thương hiệu tỏi Lý Sơn, những năm gần đây, lực lượng chức năng đã phải vào cuộc gắt gao để giảm thiểu tình trạng tỏi từ đất liền được đưa ra đảo, mạo danh đặc sản của xứ “vàng trắng”. Lãnh đạo huyện cho biết, từ đầu năm 2018 đến nay, huyện đã phát hiện 4-5 vụ “mạo danh” tỏi Lý Sơn với khoảng 1 tấn tỏi và xử phạt hành chính 1 vụ 20 triệu đồng.
Nếu tỏi khô có thể tìm mua ở đảo quanh năm và khiến người mua lăn tăn nếu không rành nhận diện đúng tỏi Lý Sơn; thì tỏi tươi Lý Sơn chỉ có thể tìm mua khi đến đảo đúng vụ thu hoạch, chính thời điểm năm nay là cuối tháng 3, đầu tháng 4.
Có dịp đến đảo tỏi vào mùa thu hoạch, nhiều du khách ra tận đồng tỏi để tham quan và mua tỏi mang về đất liền như một món quà chỉ có ở Lý Sơn mùa này.

Khánh Hiền